به گزارش «سراج24»، مطلبی که در ادامه میخوانید بخش اول آموزش نحوه سرمایه گذاری در بورس است:
* چکیده
بورس اوراق بهادار، بازاری رسمی و قانونی است که در آن، انواع اوراق بهادار ازجمله سهام شرکتهای بزرگ و معتبر خرید و فروش میشود.
اولین بورس اوراق بهادار در جهان، در قرن 17 میلادی و در آمستـردام هلند تأسیس شد. در ایـران هم بورس اوراق بهادار، در سـال 1346 هجری شمسی متولـد شـد.
در ادامه، مزیتهای سرمایهگذاری در بورس ازجمله کسب سود، حفظ سرمایه در مقابل تورم، قابلیت تبدیل سریـع سرمایه به پول نقد و برخورداری از حمایت قانونی را توضیح میدهیم و اشاره میکنیم که علاوهبر مزیتهایی که بورس، برای سرمایهگذاران ایجاد میکند، اثرات بسیار زیادی هم در شکوفایی اقتصاد دارد، زیرا سرمایهگذاران با خرید سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس که اغلب، بنگاههای بزرگ اقتصادی هستند، در واقع به تأمین منابع مالی مورد نیاز این شرکتها و در نتیجـه رونـق اقتصادی کشور کمک میکنند.
سپس، به موضوع ریسک و بازده سرمایهگذاری میپردازیم و دراینباره، به چند نکتـه اساسی اشاره میکنیم:
1- افراد باید قبل از ورود به بورس، میزان ریسکپذیری خود را ارزیابی کرده و براساس آن، گزینه مناسب سرمایهگذاری در بورس را انتخاب کنند، برای مثال، افرادیکه به هیچ عنوان تمایلی به پذیرش ریسک ندارند، میتوانند اوراق مشارکت و یا اوراق اجاره خریداری کنند، اما افرادیکه توانایی پذیرش ریسک بیشتری دارند، میتوانند با خرید سهام شرکتها، در بورس سرمایهگذاری نمایند.
2- بین ریسک و بازده سرمایهگذاری، رابطه مستقیم وجود دارد، به این معنا که افرادی که ریسک بیشتری میپذیرند، انتظار دارند بازده بیشتری هم به دست آورند و در مقابل، افرادی که توانایی پذیرش ریسک کمتری دارند، نباید انتظار کسب بازده بالایی داشته باشند، به همین علت است که بازده را پاداش ریسک هم میگویند.
3- چون ریسک، از تفاوت واقعیت با پیشبینی ناشی میشود، بنابراین هراندازه پیشبینی دقیقتر باشد، ریسک سرمایهگذاری کاهش مییابد. برای افزایش دقت در پیشبینی هم یک راهحل اساسی وجود دارد و آن، استفادهاز اطلاعات معتبر، جامع، بهروز و دقیق در تصمیمگیریهاست. بنابراین، بهرهگیـری از اطلاعات صحیح، نقش اساسی در کاهش ریسک سرمایهگذاری دارد.
پساز بیان مقدمات لازم برای سرمایهگذاری، به سراغ این سؤال اساسی میرویم که اساسا، افراد برای سرمایهگذاری در بورس، باید چکـار کنند؟ در واقع، دروازه ورود به بورس کجاست؟ در این بخش، اشاره میشود که برخلاف تصور عمومی، افراد برای سرمایهگذاری در بورس به هیچ وجه نباید به تالار بورس مراجعه کنند، بلکه کافیست به یکی از شرکتهای کارگزاری رسمی بورس در سراسر کشـور مراجعه کرده و در اولین گام، کد سهامداری دریافت کنند. پس از دریافت کد سهامـداری، افراد میتوانند به چهار روش، انواع اوراق بهادار ازجمله سهام را در بورس سرمایهگذاری کنند:
روش اول: مراجعه حضـوری به کارگزاری و تکمیل فرم سفارش خرید و فروش
روش دوم: ارائه سفارش خرید و فروش، به صورت تلفنی
روش سوم: ارائه سفارش خرید و فروش، به صورت اینترنتی
روش چهارم: معاملات برخط (آنلاین) سهام
همچنیـن خواهیم گفت که یک تفاوت اساسی، بین روش معاملات برخط (آنلاین) سهام با سه روش دیگر وجود دارد و آن اینکه در روشهای سفارش حضوری، سفارش تلفنی و سفارش اینترنتی، مشتری سفارش خرید و فروش اوراق بهادار را به کارگزار ارائه کرده و این، کارگزار است که درخواست مشتری را وارد سامانه معاملات بورس میکند؛ اما در روش معاملات برخط (آنلاین) سهام، این خود سرمایهگذار است که مستقیما درخواست خرید یا فروش سهام را ازطریق اینترنت، وارد سامانه مزبور مینماید و بنابراین، سرعت عمل در خرید و فروش سهام تا حد بسیار زیادی افزایش یافتـه و سرمایهگذار، تنها با در اختیار داشتن یک رایانه متصل به اینترنت، از هر نقطه کشور و یا حتـی خارج از کشور، میتواند مستقیما در بورس سرمایهگذاری کند.
افراد با درجههای مختلف ریسکپذیری، امکان سرمایهگذاری در بورس را دارند. افرادیکه به هیج عنوان تمایل به پذیرش ریسک ندارند، میتوانند در اوراق مشارکت یا اوراق اجاره سرمایهگذاری کنند، افرادیکه ریسکپذیری آنها مقداری بیشتر است، میتوانند ازطریق صندوقهای سرمایهگذاری وارد بورس شونـد، افراد ریسکپذیرتر میتوانند نسبت به خرید و فروش مستقیم سهام اقدام کنند و در نهایت، افرادیکه بسیار ریسکپذیر هستند، میتوانند با خرید و فروش قراردادهای آتی، در بورس سرمایهگذاری کنند.
******* هر آنچه باید در مورد بورس دانست *******
معرفی نحوه پیدایش واژه بورس و تاریخچـه تأسیس بورس در جهان.
کلمه بورس هم مثل هر کلمهای، دارای یک پیشینهی تاریخی است. برای مثال واژهی بانک از آنجا پدید آمد که در اروپا افراد برای انجام مبادلات پولی خود روی نیمکتهای میدانهای قدیمی مینشستند و پولهای خود را مبادله میکردند. از آنجا که لغت "بنک" در زبان ایتالیایی به معنی نیمکت است. بعدها مراکزی که وظیفهی انجام مبادلات پولی را بر عهده گرفتند به بانک معروف شدند.
به گفته اغلب کارشناسان، تاریخچه پیدایش واژه بورس هم به قرن پانزدهم میلادی باز میگردد. در آن زمان، بازرگانان و کسبهی شهری به نام «بورُوژ»(Bruges) در شمال غربی بلژیک، در میدانی به نام «تِربورس»(TerBeurze) در مقابل خانهی بزرگزادهای به نام «واندِر بورس» جمع میشدند و خرید و فروش میکردند.از آن تاریخ به بعد مکانهایی که مردم در آنجا خرید و فروش میکردنـد، به بورس معروف شدنـد.
در آن زمان، این مکانها از نظم و انضباط خاصی برخوردار نبود و هر کس میتوانست در آنجا به فعالیت بپردازد، اما به مرور زمان و رفتهرفته، نظم و انضباط خاصی در این مکانها حاکم شد؛ به نحوی که پس از مدتی، فقط بازرگانان، صرافان و دلالان بودند که اجازه داشتند در این مکانها خرید و فروش کنند. در گذر زمان، تالارهای مسقف بورس شکل گرفت و بازرگانان که تا پیش از آن، در هوای آزاد خرید و فروش میکردند، برای خرید و فروش به این تالارها میرفتند. در بسیاری از منابع علمی و تاریخی، زمان آغاز به کار تالارهای مسقف بورس را به عنوان تاریخ رسمی تأسیس بورس در دنیا معرفی میکنند، اگرچه همانطور که گفتیم، پیشینه آن به قبل از آن تاریخ و به قرن پانزدهم میلادی برمیگردد.
اما بازرگانان در این تالارهای مسقف -که به بورس معروف شدند- چه چیزی را داد و ستد میکردند؟ برای توضیح در اینبـاره، ابتدا باید مفهوم دیگری را توضیح دهیم؛ مفهومی به نام شرکت سهامـی.
در زمانهای گذشته، بازرگانان همواره به دنبال آن بودند تا ضرر و زیانهای احتمالی ناشی از تجارت خود را کاهش دهند. شراکت، راهی بود که میتوانست ریسک کسب و کار آنها را کاهش دهد؛ چون با شریکشدن چندین فرد در یک کسب و کار، سود و زیانهای احتمالی آن کسب و کار بین شرکا تقسیم میشد. این تجربه، به تدریج به تشکیل شرکتهای سهامی منجر شد. در این شرکتها، هر یک از شرکا به نسبت سهمی که در شرکت داشت، در منافع و یا ضررهای احتمالی شرکت سهیم میشد.
اولین شرکت سهامی با نام «ماسکُوِی» (Muscovy) در سال 1553 میلادی، با مشارکت عدهای از تجار در روسیـه ایجـاد شد. گسترش مبادلات تجاری در جهان، نیاز به سرمایههای بیشتـر و شرکای بیشتری را آشکار کرد. پیدا کردن شرکای متعدد برای سرمایهگذاری در یک کسب و کار، به مراکزی نیاز داشت که بتواند در واقع بین دارندگان سرمایه و متقاضیان سرمایه، ارتباط برقرار کند. این مراکز، به نام «بورس» معروف شدند. شرکتها با فروش سهام خود در بورس، در واقع سرمایهگذاران و شرکای بیشتری را برای مشارکت در کسب و کار خود، پیدا میکردند.
اولین بورس اوراق بهادار جهان در اوایل قرن هفدهم میلادی در شهر «آمستردام» هلند تشکیل شد و کمپانی هند شرقی، اولین شرکتی بود که سهام خود را در آن عرضه کرد. فعالیتهای مرتبط با بورس در شهر لندن از اوایل قرن هجدهم میلادی و در قهوهخانهها شروع شد. این فعالیتها در سال 1773 میلادی و با خرید ساختمان مستقل توسط معاملهگران وارد فصل جدیدی شد. در نهایت در سوم مارس سال 1801 میلادی، بورس لندن فعالیت رسمی خود را آغاز کرد.
اما بورس نیویورک به عنوان سومین بورس بزرگ در گستره تاریخ، فعالیت خود را چگونه آغاز کرد؟ در 17 می 1792، 24 کارگزار بازار سهام در خیابان وال استریت نیویورک و زیر درخت چناری دور هم جمع شدند و توافقنامهای را امضا کردند که به توافقنامه «درخت چنار» مشهور شد. آنها در 8 مارس 1817 با تنظیم اساسنامه شروع به کار بورس نیویورک را رسمیت بخشیدند. با شروع فعالیت بورسهای بزرگ جهان، به تدریج سایر کشورها نیز دارای بورس شدند تا آنجا که امروز کمتر کشوری را میتوان یافت که بورس نداشته باشد.
- اما بورس در ایران، چگونه شکل گرفت؟
مطالعات اولیه درباره تأسیس بورس در ایران، به سال 1315هجری شمسی بر میگردد. در این سال، فردی بلژیکی به نام "ران لوترفِلد" پس از انجام مطالعات گسترده دربارهی تأسیس بورس در ایران، اساسنامهی داخلی بورس را تهیه و به مسئولان ایرانی ارائه کرد، اما با توجه به شرایط آن زمان و وقوع جنگ جهانی دوم، عملا موضوع بررسی و تأسیس بورس در ایران بیش از 25 سال به تأخیر افتاد.
بالاخره در سال 1341، کمیسیونی در وزارت بازرگانی و با حضور نمایندگان وزارت دارایی، وزارت بازرگانی و بانک توسعهی صنعتی و معدنی ایران تشکیل و موافقتنامه اولیه تأسیس بورس سهام در این کمیسیون، تنظیم شد.
در اواخر همان سال یعنی سال 41، هیأتـی از بورس بروکسل به سرپرستی دبیرکل این بورس برای مشارکت در راهاندازی بورس ایران، به کشورمان دعوت شدند و بالاخره پس از چهار سال، در سال 1345 قانون تشکیل بورس اوراق بهادار در مجلس تصویب و برای اجرا از سوی وزارت اقتصاد به بانک مرکزی ابلاغ شد. حدود یکسال بعد از ابلاغ قانون تشکیل بورس اوراق بهادار، در پانزدهم بهمن ماه سال 1346، بورس اوراق بهادار تهران با انجام چند معادله بر روی سهام بانک توسعهی صنعتی و معدنی که بزرگترین مجتمع واحدهای تولیدی و اقتصادی در آن تاریـخ به شمار میرفت، به طور رسمـی فعالیت خود را آغاز کـرد.
بورس ایران در تاریخ 45 ساله فعالیت خود، همواره فراز و فرودهای بسیار زیـادی را تجربه کرده است، اما شاید بتوان گفت یکی از مهمترین تحولات تاریخ بورس ایران، تأسیس قانون جدیدی تحت عنوان قانون بازار اوراق بهادار در اول آذر سال 1384 بوده است که ضمن رفع برخی نارساییها و نواقص موجود در قانون اولیه، زمینه توسعه گسترده بورس در ایران را فراهم کرد.
براساس این قانون، بخش نظارتی بورس از بخشهای عملیاتی آن تفکیک شد، به این معنا که سازمانی به عنوان سازمان بورس و اوراق بهادار، به عنوان نهاد نظارتی بورس تشکیل شد. سازمان بورس که خود تحت نظارت شورایی به اسم شورای عالی بورس فعالیت میکند، وظایف متعددی دارد که یکی از مهمترین وظایف آن، تأسیس و نظارت بر عملکرد بورسهای مختلف است.
امروز، چهار بورس بزرگ کشـور تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت میکنند:
1- بورس اوراق بهادار تهران که در آن، سهام شرکتها و سایر اوراق بهادار مانند اوراق مشارکت خرید و فروش میشود.
2- فرابورس ایـران که در آنجا هم سهام شرکتهایی که بنا به دلایلی موفق به پذیرش در بورس اوراق بهادار تهران نمیشوند، مورد داد و ستد قرار میگیرد.
3- بورس کالای ایران که در آن، انواع کالاها مانند محصولات پتروشیمی، فلزات، محصولات کشاورزی و ... خرید و فروش میشود.
4- و در نهایت بورس انـرژی که به تازگی تأسیس شده و قرار است در آن، حاملهای انرژی با محوریت برق، بهعنوان یکی از مهمترین حاملهای انرژی، خرید و فروش شود.
گسترش ابزارهای متنوع مالی و فعالیتهای اطلاعرسانی موجب شده تعداد سهامداران در طی سالهای اخیر رشد نماید. در این مجموعه برنامهها، ما عمدتا به معرفی بورس اوراق بهادار و نحوه سرمایهگذاری در این بازار، ازطریق خرید و فروش سهام شرکتها و سایر انواع اوراق بهادار میپردازیم تا از این رهگذر علاقهمندان به فعالیت در این عرصه بتوانند به اطلاعات مفیـد و لازم دست پیدا کنند.
- معرفی مفهـوم بورس به عنوان یک بازار
نواع نیازهای انسان سبب شده است تا در جوامع مختلف، مردم محل¬هایی را به نام بازار ایجاد نمایند. بازار مکانی عمومی است که درآن خریداران و فروشندگان معاملات خود را مستقیماً یا ازطریق واسطهها انجام می¬دهند.در برنامههای پیشین گفتیم که بورس نیز یکی از انواع بازارهاست. امروزه، بازارها دیگر صرفا به یک مکان خاص محدود نمیشوند و میتوانند در قالب یک شبکه ارتباطی مثل اینترنت تشکیل شوند.
در بازارها داراییهای مختلفی مورد خرید و فروش قرار میگیرد. در یک طبقهبندی کلی، دو نوع دارایی عمده وجود دارد: دارایـی مالی و دارایی واقعی. برای درک بهتر مفهوم بورس، بهتر است ابتدا درباره این دو نوع دارایی توضیح دهیـم.
منظور از دارایی¬های فیزیکی یا داراییهای واقعی، همان طور که از نام آن برمیآید، داراییهایی هستند که جنبه فیزیکی دارند، مثلا خودرو، املاک و مستغلات، لوازم منزل، طلا و.. داراییهای فیزیکی هستند اما داراییهای مالـی که به آنها داراییهای کاغذی هم گفته میشود، داراییهایی هستندکه ارزش آنها به پشتوانه یک دارایی دیگـر تعیین میشود. به عنوان مثال، دارنده سهام یک شرکت، به نسبت سهام خود در داراییها و منافع شرکت مذکور سهیم میشود یا دارنده اوراق مشارکت، به واسطه مشارکت در پروژهای که اوراق مذکور برای تأمین مالی آن پروژه منتشر شده، سود به دست میآورد.
به نظر شما در بورس کدام نوع از این دارایها مورد معامله قرار میگیرد؟ بله! بورس به عنوان یک بازار، محلی است که انواع داراییها، اعم از داراییهای مالی و یا واقعی در آنجا خرید و فروش میشود. به بورسی که در آن داراییهای مالی یا اصطلاحا داراییهای کاغذی خرید و فروش میشود، بورس اوراق بهادار و به بورسی که در آن داراییهای واقعی یا کالاهای فیزیکی خرید و فروش میشود، بورس کالا میگوییم. نوع دیگری از بورس به اسم بورس ارز هم وجود دارد که در آنجا، پول رایـج کشورها خرید و فروش میشود.
توجه داشته باشید که ما در این مجموعه برنامهها، بیشتر به معرفی بورس اوراق بهادار یا اصطلاحـا بازار سهام و نحوه سرمایهگذاری در این بازار میپردازیـم و از معرفی تفصیلی بورس کالا یا بورس ارز صرف نظر میکنیم؛ چون بخش عمده خریداران و فروشندگان بورس کالا را اشخاص حقوقی، اعم از شرکتها و سازمانها با رقمهای معاملاتی بالا تشکیل میدهند و بنابراین، موضوعات آن دامنه محدودتری از مخاطبان را در بر میگیرد و بورس ارز نیز هنوز در کشور ما راهاندازی نشده است.
این در حالی است که بخش زیادی از خریداران و فروشندگان سهام یا اصطلاحا سرمایهگذاران در بورس اوراق بهادار، اشخاص حقیقی هستند که بعضا حتی با مبالـغ کم و پساندازهای مازاد خود، ازطریق خرید سهام شرکتها یا سایر اوراق بهاداری که در بورس خرید و فروش میشود، در این بازار سرمایهگذاری کردهاند.جالب است بدانید در حال حاضر، بیش از 6 میلیون نفر در بورس کد سهامداری دارند که این موضـوع، نشاندهنـده فراگیـر بودن بورس اوراق بهـادار است. بنابرایـن، مناسب دانستیم بیشتر مباحث این مجموعه برنامهها را به معرفی بورس اوراق بهادار و اصول و شیوههای سرمایهگذاری در این بازار اختصاص دهیم.
قطعا پیگیری این مطالب، شیوههای جدید و جالبی از سرمایهگذاری را به شما آموزش خواهد داد. مهم نیست چقدر پسانداز دارید، مهم این است که با کمترین مبالغ هـم بتوانیـد یک سرمایهگذاری قانونی، سودآور و مؤثر انجام دهید. پس برنامههای ما را دنبال کنیـد.
- نقش بورس در نظام اقتصادی کشور
البته بازاری که ما از آن، با عنوان بورس صحبت میکنیم، با بازارهای متداول مثل بازار طلا، بازار خودرو، بازار فرش و... که اغلب شما با آنها آشنا هستید، تفاوتهای عمدهای دارد.شاید بتوان رسمیبودن، شفافیت و برخورداری از پشتوانه محکم قانونـی را مهمترین تفاوتهای بورس با بازارهای سنتـی دانست.به این معنا که:
اولا بورس، برخلاف بازارهای سنتی، یک بازار کاملا رسمی است و خرید و فروش در آن، براساس قوانیـن، مقررات و ضوابط مشخـص و نظاممند انجام میشود.
تفاوت دوم بورس با بازارهای سنتی، شفافیت بالای بورس است، به این معنا که وقتی که فردی تصمیم به خرید یا فروش سهام یک شرکت در بورس میگیرد، به راحتی و تنها صرفا با دسترسی به اینترنت، میتواند به همه اطلاعات مربوط به آن شرکت دسترسی داشته باشد و بعد از بررسی کامل این اطلاعات، درباره خرید یا فروش سهام آن شرکت تصمیمگیری کند، درحالیکه بازارهای سنتی از چنین شفافیتی برخوردار نیستنـد.
تفاوت سوم بورس با بازارهای سنتـی هم به برخورداری فعالان بورس از پشتوانه قانونـی مربوط است؛ زیرا به دلیل اهمیت فوقالعاده بورس در نظام اقتصادی کشور، قانونگذار قوانین، مقررات و ساختارهای لازم را برای حفظ حقوق سرمایهگذاران در بورس درنظر گرفته است تا سرمایهگذاران، با اطمینان خاطر از عدم بروز اتفاقاتی مثل سوءاستفاده، کلاهبرداری و... در این بازار سرمایهگذاری کنند؛ مزیتی که در بازارهای سنتی وجود نـدارد.از تفاوت بورس با بازارهای سنتی که بگذریـم، بهتر است اشارهای هم به نقش بورس و به طور مشخص، بورس اوراق بهادار در اقتصاد جامعه داشته باشیـم.
اشاره کردیم که بهعلت اهمیت بالای بورس در اقتصاد کشورها، قوانیـن و مقررات متعددی در زمینه بورس و حمایت از سرمایهگذاران این بازار در همهجای دنیا به تصویب رسیده و اجرا میشود. اما چرا بورس تا این اندازه، در نظام اقتصادی کشورهـا اهمیت دارد؟
فرض کنید شرکتـی پس از انجام مطالعات کارشناسی، به این نتیجه رسیده است که با افزایش تعداد خطوط تولید خود، میتواند محصول جدیـدی را به بازار عرضه کند. طبیعتا موفقیت شرکت در راهاندازی خط تولید جدید، منجر به افزایش میزان تولید، فروش و سودآوری شرکت، ایجاد فرصتهای شغلی بیشتر، خودکفایی در عرصه ملی و در نهایت، رشد و رونق اقتصادی خواهد شد اما شرکت برای راهاندازی این خط تولید، نیاز به پـول دارد. پس سوال اصلی این است که منابع مالی مورد نیاز برای راهاندازی این خط تولید، چگونه باید تأمیـن شود؟
یک راه متداول، مراجعه مسئولان شرکت به بانک و دریافت تسهیلات بانکی است. این روش ازنظر زمانی، معمولا فرایندی زمانبر و طولانی است. همچنین هزینه بالایی را به شرکت تحمیل میکند؛ چون شرکت درصورت دریافت تسهیلات، بایدسود تسهیلات را به بانک پرداخت کند و نرخ سود نیز معمولا قابلتوجه است؛ بنابراین با این روش، ریسک شرکت نیز تا حد زیادی افزایش پیدا میکند.
اما در کنار این روش، روش دیگـری هم وجود دارد که تأمین مالـی ازطریق بورس اوراق بهـادار است. در این روش، شرکت میتواند درصورت پذیرش در بورس، طرح توجیهی خود برای راهاندازی خط تولید جدید را به بورس ارائه کند. درصورتی که کارشناسان بورس تشخیص دادند که طرح ارائه شده، ازنظر میزان سودآوری و سایر شرایط، طرح قابل قبولی است، به شرکت اجازه میدهند تا با عرضه و فروش سهام جدید به سرمایهگذاران در بورس اوراق بهادار، منابع مالی موردنیاز خود را برای راهاندازی خط تولید جدید تأمین کند. به این ترتیب، از یکسو شرکت توانسته است با سهیم کردن دیگران در طرح خود، به راحتـی تأمین مالی کند. از سوی دیگر نیز، سرمایهگذارانی که طرح شرکت را سودآور تشخیص دادهاند نیزتوانستهاند با خرید سهام آن شرکت، هر چند به میزان بسیار کم و با سرمایه اندک، در یک طرح سودآور و ملـی، شریک شوند. نتیجه چنین مشارکت مؤثری نیز قطعا، رشد و شکوفایی اقتصاد کشور خواهـد بود.
توجه به این نکته ضروری است که چون سرمایهگذاران در بورس اوراق بهادار، پس از بررسی و تحلیل اطلاعات منتشر شده از سوی شرکتها، سهام شرکتهای سودآور و دارای عملکرد قابل قبول را انتخاب میکنند، بنابراین بورس در واقع با ایجاد فضای رقابتی، باعث میشود که شرکتهای موفق و سودده، بتوانند از طریق فروش سهام به تأمین مالی بپردازند و برعکس شرکتهای زیانده بهطور خودکار از گردونه خارج شوند تا تخصیص منابع، به صورت مطلوب و بهینه انجام شود؛ امری که به نوبه خود رونق اقتصادی را به دنبال خواهد داشت. به همین علت است که کشورهایی که دارای بورس تکامل یافتهتر هستند، توانستهاند رشد اقتصادی بیشتـری را تجربـه کننـد.
کسب درآمد، به عنوان نخستین مزیت سرمایهگذاری در بورس
سرمایهگذاری افراد جامعه در بورس، میتواند نقش بسیار زیادی در رونق اقتصادی داشته باشد، چون با این کار، منابع مالی موردنیاز بنگاههای اقتصادی برای توسعه فعالیتها تأمین شده و در نتیجه، رونق کسب و کار، اشتغالزایی و رشد و شکوفایی اقتصاد کشور را به دنبال خواهد داشت. اما حتما این سوال برای شما ایجاد شده است که سرمایهگذاری در بورس و خریـد سهام شرکتها، چه نفعـی برای شما دارد؟ به عبارت دیگر، چه دلیلی دارد که فرد، به جای گزینههای متعددی که برای سرمایهگذاری وجود دارد، خرید سهام و سرمایهگذاری در بورس را انتخاب کند؟ اگر با ادامه برنامه همراه باشید، پاسخ این سوالات را دریافت خواهید کرد.
1. کسب درآمد
یکی از اهداف اصلـی هر فرد در سرمایهگذاری کسب سود و درآمد است. سرمایهگذاری در بورس، اگر بهصورت صحیـح و اگاهانـه باشد، از دو طریـق این هدف را تأمین میکند: یکی دریافت سود نقدی و دیگری افزایش قیمت سهام.
شرکتی که شما سهام آن را خریداری میکنید، درصورتی که عملکرد موفق و سودآوری داشته باشد، سالانه مقدار قابل توجهی سود به دست میآورد. براساس قانون، سود شرکت متعلق به سهامداران آن شرکت است، بنابراین افرادیکه سهام یک شرکت را در اختیار دارند، به میزان سهم خود، در سود شرکت نیز سهیم هستند. البتـه شرکتها لزوما همـه سود سالانه خود را بین سهامدارانشان تقسیم نمیکنند، چون ممکن است برای توسعه فعالیتهایشان نیاز به پول داشته باشند. بنابراین ترجیح میدهند بخشی از سود سالانه را بین سهامداران توزیـع کنند و بخش دیگری از سود را هم در فعالیتهای توسعهای شرکت صرف کنند. به سودی که سالانه، بین سهامداران توزیع میشود، سود نقدی یا اصطلاحا DPS گفته میشود. دریافت سود نقدی، اولین روش کسب درآمد توسط سهامداران است. برای مثال، شرکتی را فرض کنید که ارزش سهامش در بورس 150 تومان است. اگر این شرکت در پایان سال 15 تومان سود بین سهامدارانش تقسیم کند، در واقع به میزان 10 درصد سود نقدی به سهامدارانش داده است.
اما درآمد سهامداران فقط به سود نقدی محدود نمیشود. وقتی یک شرکت عملکرد خوب و موفقیتآمیزی داشته باشد، تمایل سرمایهگذاران برای خرید سهام آن شرکت در بورس افزایش مییابد، بنابراین سرمایهگذاران حاضر خواهند بود تا مبلغ بیشتری را برای خرید سهام آن شرکت بپردازند، در نتیجه قیمت سهام شرکت در بورس افزایش مییابد. افزایش قیمت سهام شرکت در بورس نیز باعث افزایش درآمد و دارایی سهامداران آن شرکت میشود.
در مثال قبل، فرض کنید قیمت سهام شرکت موردنظر که پارسال 150 تومان بوده، در پایان سال، به علت عملکرد موفق شرکت به 195 تومان رسیده است، یعنی 30 درصد افزایش یافته است. بنابراین، سهامداران شرکت، علاوهبر آنکه 10 درصد سود نقدی دریافت کردهاند، 30 درصد هم از محل افزایش قیمت سهام شرکت سود به دست میآوردند، یعنی در طول یکسال 40 درصد سود به دست آوردهاند.
البته باید توجه داشت که اگرچه شرکتهایی که سهامشان در بورس خرید و فروش میشود، همگی جزو شرکتهای بزرگ، معتبر و موفق کشور هستند، اما هر شرکتی عملکرد و سودآوری خاص خود را دارد و سرمایهگذاران باید موقع خرید سهام شرکت، اطلاعات شرکت مربئط را به طور دقیق بررسی کنند تا بتوانند درآمد قابل قبولی داشته باشند.
نکته دیگری که باید مورد توجه سرمایهگذاران قرار گیرد این است که شرکتها، سیاستهای متفاوتی در توزیع سود نقـدی دارنـد، به این معنا که برخی شرکتها ترجیح میدهند که سود نقدی کمتری توزیع کنند و بیشتر سود سالانه خود را برای توسعه شرکت بهکار بگیرند، اما برخی دیگر از شرکتها، معمولا بخش عمده سود خود را بین سهامداران توزیع میکنند. شما در هنگام خرید سهام شرکت، باید به این موضوع توجه کنید که آیا دریافت سود نقدی سالیانه برایتان اهمیت دارد یا اینکه دید بلندمدتتری دارید و بیشتر، تمایل دارید ارزش سهامتان افزایش یابد. برای مثال، بازنشستگانی که ترجیح میدهند سود سالانه و مستمر را برای تأمین مخارج خود دریافت کنند، بهتر است سهام شرکتهایی را انتخاب کنند که سیاست توزیع سود نقدی بیشتری دارند، اما جوانی که دوست دارد ارزش سهامش در چند سال آینده، افزایش قابل توجهی داشته باشد، سهام شرکتی را ترجیح میدهد که سیاست توسعهای در پیش گرفته و بخش قابل توجهی از سود سالانه را به این امر اختصاص میدهد. این موضوع را میتوانید از سیاستهای گذشته شرکتها تشخیص دهید که آیا شرکت مورد نظر بیشتر به توزیع سود علاقهمند است یا به توسعه شرکت.
امنیت و شفافیت در سرمایهگذاری
2. امنیت و شفافیت در سرمایهگذاری
اگر به شما بگویند با سرمایهگذاری در کاری، میتوانید سرمایه خود را در یکسال چند برابر کنید، ولی شما از جزئیات و کیفیت این سرمایهگذاری مطلع نباشید، مثلا ندانید قرار است پول خود را در چه کاری سرمایهگذاری کنید؟ آیا این کار شرعی و قانونی است یا نه؟ آیا اصلا فردی که ادعای چند برابر کردن پول شما را مطرح کرده، فرد مطمئن و مورد اعتمادی است یا نه؟ آیا سرمایه شما باز خواهد گشت یا امکان کلاهبرداری در آن وجود دارد؟ و هزاران اما و اگر دیگر. در یکچنین شرایطی، آیا حاضر به سرمایهگذاری خواهید شد؟ طبیعتـا پاسخ اغلب شمـا منفی است.
یکی از مهمترین مزایای سرمایهگذاری در بورس، امنیت در سرمایهگذاری و برخورداری از حمایت قانون و مقررات است. در برنامههای قبل، به جایگاه حیاتی بورس در اقتصاد اشاره کردیم و گفتیم که به دلیل همیـن اهمیت بالا، قوانین و مقررات متعددی درباره بورس و حمایت از سرمایهگذاران در این بازار تصویب شده است که این امر، امنیت بورس را برای سرمایهگذاری تضمیـن میکند.
برای مثال، اگر فردی سهام شرکتی را در بورس خریداری کند و شرکت مذکور، در پایان سال، باوجود تصویب سود نقدی، از پرداخت سود در مهلت مقرر خودداری کند، سهامدار میتواند از شرکت مذکور شکایت کـرده و سود خود را دریافت نماید.
یا مثلا شرکتهایی که سهامشان در بورس خرید و فروش میشود، موظف هستند اطلاعات مالی و عملکردی خود را بصورت مستمر، منتشر نمایند تا سرمایهگذاران، با اطلاع و شناخت کافی نسبت به وضعیت یک شرکـت، درباره خرید یا فروش سهام آن شرکت تصمیمگیری کنند. درصورتی که شرکتی برخلاف قوانین و مقررات، اطلاعات خود را منتشر نکند، اعضای هیأت مدیره شرکت مسئول خواهند بود و به خاطر این اقدام، باید به مراجع حقوقی پاسخگو باشند.
بنابراین، اگرچه شرکتهای پذیرفته شده در بورس، شرکتهای بزرگ و معتبری هستند و اغلب دچار چنین مشکلاتی نمیشوند، اما در عین حال قانونگذار با درنظر گرفتن این تمهیدات، اطمینان لازم را برای سهامداران فراهم میکند که نهایت تلاش برای جهت حفظ و استیفای حقـوق آنان به عمل آمده است.
همچنین همانطور که گفته شد، براساس قوانین و مقررات، شرکتهایی که سهامشان در بورس خرید و فروش میشود موظفاند کلیه اطلاعات حائز اهمیت خود اعم از اطلاعات مالی، برنامهها و... را به بورس اعلام کنند. بورس نیز پس از بررسی اطلاعات ارسالی از سوی شرکتها، این اطلاعات را در شرایط یکسان، برای اطلاع سهامداران منتشر میکند. بهعلاوه، بورس بصورت لحظهای، کلیه اطلاعات مربوط به آخرین وضعیت معاملات انجام شده در بورس، قیمت سهام، میزان عرضه و تقاضای موجود برای هر یک از سهامها، میزان خرید و فروش صورتگرفته بر روی سهام و... را ازطریق اینترنت منتشر میکند و سرمایهگذاران میتوانند با بررسی و تحلیل این اطلاعات، نسبت به خرید سهام جدید و یا فروش سهامی که در اختیار دارند، تصمیمگیری کنند. این موضوع -که از آن، به شفافیت در بورس یاد میشود- باعث میشود تا سرمایهگذاران در شرایط یکسان و عادلانه ازنظر میزان دسترسی به اطلاعات، تصمیمگیری نمایند. بنابراین، میتوان سرمایهگذاری در بورس را یک سرمایهگذاری کاملا شفاف دانست.
3. حفظ سرمایه در مقابل تورم
بهطور معمول، ارزش پول در طول زمان،خود به خود کاهش مییابد و با توجه به تورم موجود در جامعه، در صورتی که افراد پساندازهای خود را در جای مناسبی سرمایهگذاری نکنند، ارزش آن کاسته خواهد شد.
خانـه (سال 1340)
خودرو (سال 1350)
موتورسیکلت (سال 1360)
دوچرخـه (سال 1370)
یک حلقه لاستیک (سال 1380)
یک جفت کفش بچهگانه (سال1390)
؟ (سالهای بعد)
درحالیکه در سال 1340، با 20 هزار تومان میشد یک خانه خرید، در سال 1390 بیست هزار تومان شاید حداکثر برای خرید یک جفت کفش، آنهم از نوع بچهگانه کفاف میداد!
این تصویر بهخوبی نشان میدهد که چطور، قدرت خرید پول در طول زمان، کاهش مییابد. برای حفظ ارزش پول در طول زمان، مناسبترین راه حل، سرمایهگذاری است؛ البته سرمایهگذاری در فعالیتهایی که بتواند بازدهی بیشتر از کاهش ارزش پول ناشی از تورم داشته باشد.
سرمایهگذاری در بورس، یکی از این بهترین این روشهاست.جالب است بدانید براساس آمارها، متوسط سود سرمایهگذاری در بورس در دوره 20 سال اخیر، یعنی از از ابتدای سال 1370 تا اوایل سال 1391 به مراتب بیشتر از بازدهی سرمایهگذاری در بازارهایی مثل طلا، ارز و مسکن بوده است، اگرچه ممکن است این بازارها، در مقاطعی نوسانات زیادی را هم تجربه کرده باشند.
اما سرمایهگذاری در بورس چگونه به حفظ ارزش پول در مقابل تورم کمک میکند؟
همانطور که قبلا هم گفتیم، افراد با خرید سهام یک شرکت، در واقع به نسبت سهمی که خریداری کردهاند، در منافع این شرکت، یعنی دارایـیهای شرکت و همچنین سود و زیان آن سهیم میشونـد. طبیعتا در طول زمان، اولا ارزش داراییهای شرکت متناسب با تورم افزایش مییابـد و ثانیا، شرکت در اثر فعالیتهای اقتصادی که انجام میدهد، سود قابل قبولی به دست میآورد، بنابراین افرادی که اقدام به خرید سهام شرکت میکنند- البته درصورتی که انتخاب صحیح و آگاهانهای داشته باشند- میتوانند سرمایه خود را در مقابل تورم حفظ کنند.
4. قابلیت نقدشوندگی خوب
یکی از ویژگیهای یک دارایی خوب، این است که قابلیت نقدشوندگی بالایی داشته باشد؛ یعنی بتوان آن را سریع به پول نقد تبدیل کرد.
برای هر کسی، در طول زندگی ممکن است شرایطی پیش آید که نیاز به نقد کردن داراییهای خود پیدا کند. نقدکردن داراییها علاوه بر این که مشکلات خاص خود را دارد، نیازمند زمان است. فرض کنید شما سرمایهی خود را به یک دستگاه آپارتمان تبدیل کردهاید و اکنون، به دلیل شرایطی، به پول نیاز پیدا کردهاید و میخواهید آپارتمان را بفروشید. روشن است که شما، از زمان تصمیم به فروش تا فروش و دریافت وجه آن با مشکلات فراوانی مثل پیدا شدن مشتری، توافق برای معامله، انتقال سند و... مواجه خواهید بود.
اما افرادی که با خرید سهام و یا سایر انواع اوراق بهادار، در بورس سرمایهگذاری میکنند، به محض تصمیم به فروش کافی است به اولین کارگزاری بورس در سراسر کشور مراجعه نمایند و تقاضای فروش خود را ثبت کنند. حتی در شرایط بحرانی نیز در صورتی که شما سهام خود را به قیمت اندکی کمتر از قیمت روز بازار برای فروش عرضه کنید، در کوتاهترین زمان ممکنبه پول نقد تبدیل خواهد شد. این شرایط سبب شده است تا درجهی نقدشوندگی اوراق بهادار نسبت به سایـر سرمایهگذاریها بالاتر باشد.
5 . مشارکت در تصمیمگیری برای ادارهی شرکتها
افرادی که سهام یک شرکت را میخرند، میتوانند با حضور در مجامع و رأی دادن، به نسبت سهمی که در اختیار دارند، در تصمیمگیریهای شرکت و نحوه ادارهی آن مشارکت کنند. این افراد با استفاده از حقرأی خود، قادرند هیئتمدیرهی شرکت را انتخاب نمایند، درباره طرحهای جدیدی که مدیران شرکت پیشنهاد میکند، اظهارنظر کنند و همچنین میتوانند میزان سود تقسیمی به سهامداران شرکت را مشخص کنند؛ خلاصه این که این افراد به عنوان صاحبان اصلی شرکت در تصمیمگیریهای شرکت مشارکت میکنند. البته همانطور که گفتیم، میزان اثرگذاری هریک از سهامداران در تصمیمات شرکت به میزان سهامی است که در اختیار دارد و بنابراین، افرادی که سهام بیشتری در اختیار دارند، میتوانند در تصمیمگیریهای شرکت نقش مؤثرتری ایفا کنند.
اما در سوی دیگر ماجرا، شرکتهای بورسی قرار دارند، یعنی شرکتهایی که سهامشان در بورس داد و ستد میشود. سوال اینجاست که پذیرش در بورس، برای شرکتها چه مزیتی دارند و شرکتها با چه انگیزهای، علاقهمند به عرضه سهامشان در بورس هستند؟ آنهم در شرایطی که پذیرش در بورس، طبیعتا برای آنها الزاماتی مانند لزوم اطلاعرسانی مستمر و شفاف به سهامداران، رسیدگی دقیق به حسابهای مالـی و... را ایجاد میکند؟
در ادامه، سه مزیت عمدهای را که پذیـرش در بورس، برای شرکتها بدنبال دارد، ذکر میکنیم:
1. امکان تأمین آسان منابع مالی
شرکتها معمولاً برای گسترش فعالیت خود به منابع مالی جدید نیاز دارند. این منابع مالی معمولاً یا از طریق استقراض از بانک و یا از طریق عرضه¬ی سهام تأمین می¬شود. تأمین مالی از طریق استقراض مشکلات فراوانی دارد. فرض کنید شرکتی برای اجرای طرحی از بانک تقاضای وام می¬کند. در اولین قدم باید طرح خود را به همراه تقاضا برای دریافت وام به بانک ارسال کند. بانک پس از بررسی، کارشناسان خود را برای بازدید و ارزیابی به محل اجرای طرح می¬فرستد. در صورتی که هیچ گونه مشکلی از دید کارشناسان بانک وجود نداشته باشد، بانک اسنادی را برای تضمین بازپرداخت وام از شرکت مطالبه می¬کند و پس از انجام تشریفات و مراحل قانونی، وام را می¬پردازد. البته شرکت پس از دریافت وام باید مطابق برنامه¬ی بانک، اقساط وام دریافتی و سود آن را پرداخت نماید. این فرآیند علاوهبر این که به زمان بسیار طولانی نیاز خواهد داشت هزینه-های مستقیم و غیرمستقیم بسیار زیادی را نیز همراه دارد، از جمله این که بازپرداخت اقساط همراه با سود آن، فشار سنگین و ریسک بالایی را به شرکت تحمیل می¬کند.
اما روش دیگر تأمین مالی، عرضه¬ی سهام است که بسیار آسان خواهد بود. در این روش کافی است شرکت در بورس پذیرفته شده و از دید سرمایهگذاران، عملکرد و آینده قابل قبولی داشته باشد. در این صورت با عرضه سهام جدید شرکت در بورس، این سهام به سرعت به فروش می¬رسند و شرکت میتواند بهراحتی و سریع، منابع مالی مورد نیاز خود را تأمین کند. به این ترتیت، شرکت نه تنها اقساطی را پرداخت نمی¬کند، بلکه شرکایی به نام سهامداران دارد که در سود و زیـان، با شرکت سهیـم خواهند بود.
2. دریافت معافیت مالیاتی
براساس قانون، همه شرکتهایی که در کشور فعالیت می¬کنند، بخشی از درآمد خود را در قالب مالیات به دولت می¬پردازند. همانطور که قبلا هم گفته بودیم، به سبب نقش مؤثر بورس در رشد و رونق اقتصادی، قوانین و مقررات متعددی برای تقویت بورس درنظر گرفته شده است. یکی از این قوانین، معافیت مالیاتی برای شرکتهای بورسی است، به این معنا که شرکتهایی که سهام آنها در بورس خرید و فروش می¬شود مطابق قانون کمتـر از سایر شرکتها مالیات میپردازند و بنابراین، هزینههای آنها کاهش و در نتیجه، سود آنها افزایش خواهد یافت. این مزیت، باعث میشود تا شرکتها تلاش کنند شرایط لازم را برای ورود به بورس بدست آورده و سهام خود را در این بازار، عرضه کنند.
3. کسب اعتماد و شهرت عمومی
به هر شرکتـی اجازه عرضه سهـام در بورس داده نمیشود و شرکتها باید دارای شرایط خاصی باشند، برای مثـال، شرکت باید سهامی عام باشد، سودآور بـوده و امیـد به سودآوری آن در آینده هم برای آن شرکت وجود داشته باشد، مدت مشخصی از زمان فعالیتـش گذشتـه و عملکرد قابل قبولی داشته باشد، حداقل سرمایـه مشخصی داشته باشنـد و.... . چنین شرایطی باعث می¬شود تا مردم به شرکتهای فعال در بورس اعتماد کنند. این اعتماد است که موجب تمایل سرمایهگذاران به خرید سهام آن شرکتها و به دنبال آن توسعه¬ی شرکتهای بورسی خواهد شد.
به علاوه، چـون شرکتهای بورسی در مقایسـه با سایـر شرکتها، از شفافیت و عملکرد بهتـری برخوردار هستند، نهادهای وام¬دهنده مانند بانکها نیز این شرکتها را در اولویت اعطای تسهیلات قرار میدهند.
همچنین شرکتهای پذیرفته شده در بورس معمولا در مقایسه با سایر شرکتها، از شرایط اطلاعرسانی و تبلیغاتی مناسبتری برخوردار هستند، زیرا اطلاعات آنها بصورت مستمر ازطریق رسانههای مختلف به مردم منعکس میشود که این موضوع، میتوانـد امتیازی ویژه برای آنها محسوب شود.
* مفهوم ریسک و بازده و نقش آن در تصمیم گیری برای سرمایهگذاری در بورس
پیش از این ضمن معرفی تاریخچـه پیدایش بورس در ایران و جهان، مزایای سرمایهگذاری در بورس را به طور مفصل تشریح کردیـم. همچنین گفتیم که در بورس اوراق بهادار، نوعی از دارایی با عنوان دارایی مالی یا اصطلاحا دارایی کاغذی خرید و فروش میشود. سهام، اوراق مشارکت و سایر انواع اوراق بهادار، ازجمله این داراییهای مالی هستند. همچنین اشاره شد که ارزش دارایی مالی، به پشتوانه یک دارایـی دیگر تعیین میشود. برای مثال، ارزش سهام یک شرکت به عملکرد شرکت مذکور بستگی دارد و با بهبود و یا ضعف عملکرد شرکت، ارزش سهام آن هم بالا و پایین میرود.
بنابراین، در انتخاب یک دارایی مالی مثل سهام، توجه به اطلاعاتی که میتواند بر قیمت آن دارایی تأثیرگذار باشد، بسیار حائز اهمیت است، چون تصمیمگیری براساس اطلاعات میتواند تا حد زیادی ریسک سرمایهگذاری شما را کاهش دهد. اما ریسک، چیست؟ و چطـور میتوان ریسک سرمایـهگذاری در بورس را کاهش داد؟
در یک تعریف بسیار ساده، ریسک، احتمال محقق نشدن پیشبینیهاست. برای مثال، فرض کنید قیمت سهام شرکت الف در حال حاضر 150 تومان است. شما پیشبینی میکنید که قیمت سهام این شرکت در ماه آینده به 160 تومان برسـد و براساس این پیشبینی، اقدام به خرید سهام میکنید. در اینجا دو حالت ممکن است رخ دهد: یا سهام مزبور در ماه آینده به 160 تومان یا بالاتر از آن میرسد که در این صورت شما ریسک سرمایهگذاری را با موفقیت پشت سر گذاشتهاید و به اصطلاح ریسک سرمایهگذاری شما صفر بوده است یا اینکه پیشبینی شما محقق نمیشود و سهام آن شرکت با قیمتی کمتر از آنچه پیشبینی کرده بودید، به فروش میرسد. مثلا در ماه آینده قیمت سهام مزبور به 155 تومان میرسد. در این صورت پیشبینی شما با 50 درصد عدم موفقیت همراه بوده است. بدین ترتیب مشخص میشود که تعریف دیگر ریسک، احتمال عدم موفقیت است. هر اندازه احتمال عدم موفقیت در سرمایهگذاری بیشتر باشد، اصطلاحا ریسک سرمایهگذاری بیشتر خواهد بود.
بنابراین، با دقت در مفهوم ریسک میتوان به دو نکتـه اساسی پی برد:
1- پیشبینی صحیح نقش بسیار زیادی در کاهش ریسک سرمایهگذاری دارد
2- چون لزوما همواره پیشبینیها بطور کامل منطبق بر واقعیت نخواهد بود، لذا فردی که قصد دارد با خرید سهام در بورس سرمایهگذاری کند، بایـد توانایی پذیرش ریسک را داشته باشد.
البته در آینـده، بیان خواهیم کرد که در سالهای اخیر و با طراحی برخی شیوههای جدید سرمایهگذاری در بورس، امکان سرمایهگذاری بدون ریسک در بورس هم برای افراد فراهم شده است. اما به هر حال، باید توجه داشت که موضوعـی تحت عنوان ریسک، همواره باید در سرمایهگذاریها مدنظر قرار گیرد.
اما در کنار مفهوم ریسک، مفهوم دیگری نیز همواره در ادبیات سرمایهگذاری مورد استفاده قرار میگیرد؛ مفهومی به نام بازده. منظور از بازده، درآمد حاصل از سرمایهگذاری است. در برنامههای قبل، توضیح دادیم که فردی که سهامی را خریداری میکند، از دو محل،کسب درآمد میکند: اول دریافت سود نقدی سالانه و دوم، درآمد ناشی از افزایش قیمت سهام. مجموع این دو را بازده میگویند. مثلا فرض کنید فردی، سهام شرکتی را به قیمت 150 تومان خریداری میکند. اگر این شرکت در پایان سال، به ازای هر سهم، 15 تومان سود نقـدی به سهامدارانش بدهـد و قیمت سهم هم در پایان سال، به 195 تومان برسد، بنابراین بازده سرمایهگذاری فرد در مجموع 40 درصد بوده است، 10 درصد بازده ناشی از دریافت سود نقدی و 30 درصد بازده ناشی از افزایش قیمت سهام.
فرض کنید شما به جای خرید سهام یک شرکت، اوراق مشارکت را از بانک خریداری کردهاید و نرخ سود سالانه اوراق مشارکت هم 20 درصد تعیین شده است. مشخص است که بازده سرمایهگذاری شما در یک سال از طریق اوراق مشارکت 20 درصد خواهد بود. در واقع، در اوراق مشارکت، برخلاف سهام، قیمت خود اوراق مشارکت ثابت است و سرمایهگذار، فقط سود ثابتی ر
